Kompanzasyon panosu etiketlerinde en önemli nokta, her kademenin rölede, kontaktörde ve kondansatör grubunda aynı numarayla anılmasıdır. Buna ek olarak kondansatörlerin enerji kesildikten sonra bir süre yük taşıdığını hatırlatan deşarj uyarısı ve pano içindeki sıcaklığa dayanabilen etiket malzemesi seçimi gereklidir. Bu üç unsur bakım güvenliğini doğrudan etkiler.
Kademe numaraları nasıl eşleştirilir?
Reaktif güç rölesinin her çıkışı bir kontaktörü, her kontaktör de bir kondansatör grubunu devreye alır. Rölede "C3" olarak görünen kademe, kontaktörde ve kondansatörde başka bir numarayla etiketlenmişse arıza tespiti zorlaşır. Teknisyen röle ekranında sorunlu kademeyi görür ama pano içinde hangi grubu kontrol edeceğini bilemez.
Tutarlı bir eşleştirme için şu düzen uygulanabilir:
- Röle çıkış klemensleri: C1, C2, C3... şeklinde.
- Kademe sigortaları ve kontaktörler: aynı kademe numarasıyla, örneğin "K-C3".
- Kondansatör grubu: kademe numarası ve grubun gücü, örneğin "C3 / 10 kVAr".
- Şönt reaktör kullanılan panolarda reaktör kademeleri ayrı bir ön ekle, örneğin "R1".
Kademe gücünün etiket üzerinde yazılı olması, bir kondansatör değiştirildiğinde aynı değerde parça takılmasını kolaylaştırır.
Sabit kademe kullanılan panolarda, yani trafo boşta çalışma kaybını karşılamak için sürekli devrede kalan kondansatör grubunda, bu durum ayrıca belirtilmelidir. "Sabit kademe, röleden bağımsız" gibi kısa bir ibare, röle kapatıldığında bile bu grubun enerjili kaldığını hatırlatır. Aynı şekilde kademe sigortalarının üzerine kademe numarası yazılması, atmış bir sigortanın hangi kademeyi devre dışı bıraktığını kapak açılır açılmaz gösterir.
Reaktif güç rölesi çevresine hangi etiketler konur?
Röle, panonun ölçüm ve karar merkezidir. Kapak üzerinde rölenin bulunduğu pencerenin yanında, rölenin hangi akım trafosundan ölçüm aldığını belirten bir etiket faydalıdır. Akım trafosu yanlış faza ya da ters yönde bağlanırsa röle hatalı karar verir; bu bilgi etiket üzerinde görünürse kontrol hızlanır.
| Etiket | İçerik | Konum |
|---|---|---|
| Röle tanım etiketi | Kademe sayısı ve ölçüm fazı | Kapakta röle penceresinin yanında |
| Akım trafosu etiketi | Dönüştürme oranı ve bağlı olduğu faz | Ana pano baralarında trafonun üzerinde |
| Ölçüm klemens etiketi | Gerilim ve akım girişleri | Röle arkasındaki klemens dizisinde |
| Elle/otomatik seçici etiketi | Konum yazıları | Kapaktaki seçici anahtarın çevresinde |
Kondansatör grupları için hangi uyarılar gerekir?
Kondansatörler, besleme kesildikten sonra da bir süre gerilim taşır. Deşarj dirençleri bu gerilimi düşürür, ancak süre dolmadan dokunmak tehlikelidir. Bu nedenle kondansatör bölmesinin kapağına ya da bölmenin girişine açık bir deşarj uyarısı konur. Uyarının metni kısa olmalı ve beklenmesi gereken süre kondansatör üreticisinin belgesinden alınarak yazılmalıdır.
- Deşarj uyarısı: kesinti sonrası bekleme gerekliliği.
- Elektrik tehlikesi sembolü: bölme kapağında.
- Grup tanımı: her kondansatörün üzerinde kademe ve güç bilgisi.
- Topraklama noktası etiketi: bakım öncesi kısa devre ve topraklama yapılacak noktada.
Sıcak ortama uygun malzeme nasıl seçilir?
Kondansatörler, kontaktörler ve özellikle harmonik filtre reaktörleri çalışırken ısı üretir. Havalandırma fanlarının yakınındaki etiketler de sürekli sıcak hava akımına maruz kalır. Standart vinil etiketlerin yapışkanı bu koşullarda yumuşayabilir ve etiket kayabilir.
Bu bölgelerde ısıya dayanıklı akrilik yapışkanlı polyester etiketler, kondansatör gövdelerinde ise ince alüminyum etiketler tercih edilir. Yapıştırma, kondansatör gövdesi soğukken ve yüzey temizlenmişken yapılmalıdır. Reaktörlerin hemen üzerine etiket uygulamak yerine yakındaki taşıyıcı profile konması daha sağlıklı sonuç verir.
Kapak dışında hangi bilgiler yer almalı?
Kompanzasyon panosunun dış kapağı, yanındaki dağıtım panolarından kolayca ayırt edilmelidir. Kimlik etiketinde pano kodunun yanında toplam kurulu reaktif güç, kademe sayısı ve harmonik filtreli olup olmadığı belirtilebilir. Filtreli panolarda reaktörlü kademelerin filtresiz kondansatörle değiştirilmemesi gerektiğini hatırlatan kısa bir not, bakımda yapılabilecek hatalı parça değişimini önler.
Panonun havalandırma menfezlerinin önünün kapatılmaması gerektiğini belirten bir etiket de faydalıdır. Kondansatörlerin ömrü çalışma sıcaklığından doğrudan etkilenir; menfez önüne konan bir malzeme ya da dolap, pano içi sıcaklığı fark edilmeden yükseltir.
Kompanzasyon panonuzun kademe listesini paylaşarak eksiksiz bir etiket seti hazırlatmak için iletişim sayfasından Pano Etiket'e ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kademe gücü değişirse ne yapılır?
Yalnızca ilgili kondansatör grubunun ve kontaktörün etiketi güncellenir; kademe numarası aynı kalır.
Deşarj uyarısı hangi renkte olmalı?
Uyarı etiketleri için sarı zemin üzerine siyah sembol ve yazı yaygın olarak kullanılır.
Etiketler kondansatörün etiketini kapatabilir mi?
Hayır. Üretici etiketi okunur kalmalı, kademe etiketi gövdenin boş bir yüzüne uygulanmalıdır.