TS EN ISO 7010 elektrik uyarı işaretleri neleri kapsar?

TS EN ISO 7010, elektrik tehlikesi için tek bir kayıtlı uyarı işareti tanımlar: W012 kodlu, sarı zeminli, siyah kenarlı eşkenar üçgen içinde siyah şimşek oku. Panolarda bu işaret; bakım öncesi enerjiyi kesme, şalter konumunu değiştirmeme gibi zorunluluk ve yasak işaretleriyle birlikte kullanılır. Kayıtlı sembolün oranları, rengi ve çizimi değiştirilemez.

ISO 7010 işaretleri hangi kategorilere ayrılır?

Standart, işaretleri anlamlarına göre beş gruba ayırır ve her grubun kod harfi, geometrik şekli ve renk düzeni sabittir. Şekil ve renk kuralları ISO 3864-1 standardından gelir.

Elektrik panosunda hangi ISO 7010 işaretleri kullanılır?

Bir dağıtım veya kumanda panosunda çoğunlukla birkaç işaret bir arada bulunur. Her birinin farklı bir mesaj taşıdığını bilmek, gereksiz tekrarı önler:

• W012 Elektrik tehlikesi: Pano kapağında, gerilim altındaki bölümün bulunduğu muhafazada.
• W001 Genel uyarı: Kayıtlı bir sembolü olmayan tehlikeler için; tek başına anlamsızdır, mutlaka ek yazıyla kullanılır.
• W017 Sıcak yüzey: Fren direnci, ısıtıcı veya yüksek akım baralarının bulunduğu bölümlerde.
• M021 Bakım veya onarımdan önce bağlantıyı kesin: Kapak iç yüzünde ya da ana şalterin yakınında.
• P031 Şalterin konumunu değiştirmeyin: Kilitleme-etiketleme uygulamasında, bakım sırasında asılan kartlarda.

Standart dışı çizimler neden sorun yaratır?

Sahada en çok karşılaşılan durum, internetten bulunmuş ya da elle yeniden çizilmiş şimşek sembolleridir. Okun kalınlığı, kırılma açısı veya ucu farklı olunca işaret kayıtlı W012 olmaktan çıkar. Benzer sorunlar şunlardır:

• Üçgen içine kafatası eklemek; kafatası ISO 7010 elektrik sembolünün parçası değildir ve ayrı bir yazı işaretiyle verilmelidir.
• Sarı yerine turuncu veya açık krem zemin kullanmak; uzun süre güneş ya da floresan ışığı alan baskılarda solma da aynı sonucu doğurur.
• Uyarı işaretini daire içine almak ya da mavi zemine taşımak; şekil değişince anlam kategorisi değişir.
• Sembolün içine yazı sıkıştırmak; ek bilgi her zaman sembolün dışında, ayrı bir dikdörtgen yazı alanında verilir.

Türkiye'de işyerlerindeki güvenlik işaretleri Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği ile düzenlenir ve yönetmelik ekindeki işaretler ISO 7010 ile büyük ölçüde örtüşür. Denetimde kayıtlı sembolün kullanılması, işaretin tartışmaya açık olmasını engeller.

Ek yazı ve boyut nasıl belirlenir?

Ek yazı paneli, sembolün altına veya yanına yerleştirilen dikdörtgen bir alandır. Uyarı işaretinde zemin sarı ya da beyaz, yazı siyah olur. "DİKKAT 400 V", "ÇİFT BESLEME" veya "KONDANSATÖR DEŞARJ SÜRESİ" gibi tehlikeyi somutlaştıran kısa ifadeler, genel "Tehlikeli" yazısından daha fazla bilgi verir.

Boyut, işaretin okunacağı mesafeye göre seçilir; ISO 3864-1 bu ilişkiyi tanımlar. Pano kapağında yakından okunan etiketlerde kenar uzunluğu genellikle 25-100 mm arasında kalırken, trafo odası kapısı gibi uzaktan görülmesi gereken noktalarda çok daha büyük levhalar gerekir. Baskıda zemin sarısının ışıkla solmaması için UV dayanımlı mürekkep ve koruyucu laminasyon kullanılması önerilir. Yerleşimde de birkaç kural işaretin etkisini belirler. Uyarı etiketi kapağın kilit veya kol tarafına, kapağı açacak kişinin elinin uzandığı noktaya yakın konur; menteşe tarafına yapıştırılan etiket kapak açıkken görünmez. Aynı kapakta birden fazla işaret varsa öncelik tehlike uyarısındadır, zorunluluk ve yasak işaretleri onun yanına aynı hizada dizilir. Yan yana panolardan oluşan dizilerde her kapağın kendi işaretini taşıması gerekir, çünkü bakım sırasında yalnız bir bölüm açılabilir. Kapak içine konan işaretler ise ancak kapak açıldıktan sonra görüldüğü için dış uyarının yerini tutmaz. Pano listenize göre işaret seti hazırlatmak için bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

"Ölüm tehlikesi" yazısı ISO 7010'da var mı?

Hayır. Standart yalnızca sembolü tanımlar; "Ölüm Tehlikesi" gibi ifadeler ek yazı paneli olarak sembolün dışına eklenir.

W012 sembolü siyah-beyaz basılabilir mi?

Uyarı işareti olarak kullanılacaksa hayır. Sarı zemin anlamın parçasıdır; tek renk baskı yalnızca şema veya dokümanda kabul görür.

Eski tip şimşek etiketlerini değiştirmek gerekir mi?

Okunabilir ve anlamı açıksa hemen zorunlu değildir, ancak yenileme veya revizyon sırasında kayıtlı sembole geçmek tutarlılık sağlar.